30 januari 2017

(Familie)verleden

Ik ben alweer een tijdje geleden gestart met research voor mijn nieuwe historische roman die zal spelen tijdens de Eerste Wereldoorlog. Nederland was destijds neutraal maar dat betekende niet dat de Grote Oorlog, zoals die destijds werd genoemd, aan de Nederlanders voorbij ging. In tegendeel, in 1914 werd Nederland overspoeld door Belgische vluchtelingen die moesten worden opgevangen, de regering moest vier jaar lang op zijn tenen lopen en zijn uiterste best doen om zowel Duitsland als Engeland te vriend te houden en hen ervan te weerhouden ons kleine land erbij te betrekken. Het neutraal zijn van Nederland was veel minder een keuze van onze regering, dan een gunst van de omliggende vechtersbazen.

Naarmate de oorlog langer duurde, werden steeds meer spullen schaars. Ook in de Nederlandse huishoudens was dat goed te merken. En ook al hoefden de Nederlandse mannen niet naar het front, bij het uitbreken van de oorlog in augustus 1914 werden ongeveer tweehonderdduizend dienstplichtigen gemobiliseerd en zij moesten tot het einde van de oorlog in 1918 de grenzen blijven bewaken; ook weer vanwege die neutraliteit die op elk moment kon worden opgeheven, Duitse troepen konden zo binnen komen marcheren, en de Engelsen konden het zo in hun hoofd halen om bij de Nederlandse kust aan wal te gaan.

 

Even een zijstapje. Vorig jaar heb ik mijn oma uitgebreid geïnterviewd en over haar levensloop een boekje geschreven, gewoon voor onze eigen familie.

Ik was erg geïnteresseerd in mijn oma's jeugd en in het leven van haar ouders en één van de dingen die ter sprake kwamen was dat haar moeder, mijn overgrootmoeder, zou trouwen met 'de oudste zoon Verveld'. Maar hij kwam voor de trouwerij om het leven, hij verdronk tijdens zijn militaire dienst, zo vertelde mijn oma. Haar moeder trouwde daarop enkele jaren later met 'de tweede zoon Verveld', de jongere broer.

 

Bij het bekijken van oude foto's en paperassen stuitte oma toen op een postkaart geschreven door die oudste zoon. Die is gepost op 26 september 1914 in Vreeswijk, en er staat op dat hij die zaterdag goed is aangekomen, en dat hij morgen, zondag, moet wachtlopen.

De verloofde van mijn overgrootmoeder was dus één van de gemobiliseerde mannen in 1914, en evenals heel veel Duitse, Franse en Engelse soldaten keerde hij niet meer terug naar huis (al bleven de gruwelen van de loopgraven hem gelukkig wel bespaard).

Ineens kwam de Eerste Wereldoorlog voor mij veel dichterbij.

 

Ik ben inmiddels al een heel stuk wijzer over deze periode in de Nederlandse geschiedenis, waar ik eigenlijk weinig van wist. Het was een fascinerende tijd, vol uitdagingen, die ik wil vertalen naar een mooie, meeslepende en leerzame historische roman. Ik hou jullie op de hoogte van de voortgang :-)