10 maart 2016

Oma, vertel eens...

"Wat is er veel veranderd sinds haar jeugd in de jaren twintig en dertig. "

Eén van de dingen waar ik aan werk, is het levensverhaal van mijn oma.

Ik was altijd al geïnteresseerd in vroeger en als klein meisje vroeg ik mijn oma tijdens logeervakanties altijd naar ‘hoe was het vroeger, toen u net zo oud was als ik?’ In die tijd liet mijn oma niet zoveel los, meestal zei ze iets als, ‘ach, dat is al zolang geleden, waarom wil je dat nu weten?’ en dan ging ze verder met iets leuks uit het heden. Een heden dat in eind jaren zeventig, begin tachtig lag.

In haar keuken stonden oude grossiersblikken voor koffie, thee en dergelijke kruidenierswaren. Haar ouders hadden namelijk een winkeltje gehad, lang geleden, en die blikken waren tastbare herinneringen. Voor mij, met mijn hoofd vol fantasie, waren ze enorm spannend en de sleutel tot dat intrigerende verleden waar ik maar niet bij kon komen.

 

Inmiddels is oma al oud, 92 jaar, en ik heb weleens gelezen dat naarmate mensen ouder worden, ze makkelijker over vroeger praten. Misschien geldt dat voor mijn oma ook wel. Wat in elk geval telt, is dat mijn opa, haar man, vorig jaar is overleden. Toen de begrafenis en het eerste verdriet achter de rug waren, realiseerde ik me heel sterk, als ik oma’s levensverhaal nog wil achterhalen dan moet ik heel snel zijn. Inmiddels was ik zelf een ervaren interviewster en schrijfster, en ik wist hoe ik het wilde aanpakken. Ik zou telkens per levensfase (jeugd, trouwen, gezin, leeg nest, pensioen) een vraaggesprek met haar houden, oude fotoboeken erbij pakken, en op die manier vastleggen wat ik nog niet wist, en de rest van de familie misschien ook niet.

Ik had mijn plan de campagne al gereed, ik moest alleen nog de medewerking van mijn oma krijgen.

Afgelopen kerst vroeg ik of ze me haar levensverhaal wilde laten optekenen. Tot mijn verbazing en vreugde zei ze direct ‘ja’.

 

Inmiddels zijn we al een aardig eind op weg. Ik combineer onze gesprekken met een ouderwets nachtje logeren en veel is nog net zoals vroeger toen ik acht was. Oma zorgt en is lief en gewoon de leukste oma die je je maar kunt wensen.

Ondertussen leer ik ook de vrouw achter de omafiguur kennen. Ik leer veel nieuws over haar persoonlijke leven, maar ook over het dagelijkse leven in de jaren twintig, dertig en inmiddels hebben we het over de jaren vijftig. En jeetje, wat is er veel veranderd sindsdien! Wat een bof dat ik ben geboren in 1973, waardoor studie, werk, en een droom om schrijfster te worden, allemaal binnen handbereik en realiseerbaar waren.

 

Elk interview met oma is een feest vanwege de prachtige, soms verbazingwekkende verhalen die ze met me deelt. Deze gesprekken zijn om van te genieten, en ook later, als de tijd verder verstreken is en oma er niet meer is om zelf te vertellen, ligt haar levensverhaal in mijn kast, en in die van onze familie. Voor altijd dichtbij.